گفت‌وگو با آهنگساز و پیانیست موسیقی ایران به بهانه اجرا با ارکستر رسا

بهنام ابوالقاسم: من و فردین سال‌ها کارمان را زندگی کرده‌ایم

موسیقی ما – «بهنام ابوالقاسم» هنرمند نام‌آشنای این روزهای موسیقی ایران است، او سال‌هاست که در ارکسترهای مختلف به عنوانِ نوازنده‌ی پیانو، آهنگساز و رهبر ارکستر فعالیت می‌کند. او پیانو را از ۶ سالگی نزد اساتیدی چون «امیر قاسمیان» و «سوشیانت عازمی‌خواه» شروع کرد و برای تکمیل آموخته‌های خود در نوازندگى و تدریس پیانو از محضر پروفسور «کلارا بوکوچاوا» استفاده کرد، سپس در دروس نظرى و آهنگسازى دوره‌هاى مختلفى را نزد استادانی چون حسین دهلوى، فرید عمران، شریف لطفى و… گذراند. همکارى در اجراى کنسرت‌های متعدد همراه با سولیست‌هاى بین‌المللى چون الکساندر رودین و دالیبور کارواى و همکارى با هنرمندانى چون على رهبرى، محمد سعید شریفیان، فردین خلعتبرى، فرهاد فخرالدینى، کیوان ساکت، رامیز قلی اف، علیرضا قربانی، مهیار علیزاده، فردین خلعتبری و… از جمله فعالیت‌های اوست. «ابوالقاسم» در سال ٩٣ همراه فردین خلعتبرى و با حضور جمعى از بهترین نوازندگان ایران، آنسامبل «ذاستا» را با هدف ارتقای سطح اجرایى و نوشتارى موسیقى جدى تشکیل داد؛‌ او این روزها همراه با ارکستر جوان «رسا» در مقام رهبر میهمان و پیانیست، مشغول فعالیت است. این گروه قرار است روزهای اولِ‌ شهریورماه، مجموعه هزار و یکشب ساخته‌ی «فردین خلعتبری» را اجرا کنند. با او به دلیلِ‌ این اجرا به گفت‌وگو نشسته‌ایم:
چه شد تصمیم به همکاری با یک ارکستر جوان گرفتید؟
تصمیم به همکاری با یک ارکستر جوان گرفتم؛ چون در شرایط فعلی احساس می‌کنم احتیاج به حمایت از بخش‌های خصوصی وجود دارد و آنطور که باید و شاید نوازنده‌های جوان جایی برای عرضه کردن خودشان ندارند. در شرایط کنونی موسیقی این نیاز را می‌بینیم که جوانگرایی شود و از آن‌ها حمایت شود و ارکسترها محدود به ارکستر سمفونیک و ملی نشوند. به دلایل شخصی ترجیح می‌دهم با نوازندگان کم‌حاشیه کار کنم.
ارکستر رسا چه ویژگی هایی دارد که شما را به عنوان یک آهنگساز و نوازنده حرفه ای مجاب به همکاری کرد و این همکاری چطور شکل گرفت؟
بزرگ‌ترین ویژگی ارکستر رسا که باعث همکاری من با آنها شد این است که این گروه روح ارکستر و روحیه تیمی کارکردن را دارند، بسیار آموزش‌پذیر و جوان و جویای پیشرفت هستند. برخلاف مواردی که گه‌گاه شاهدیم نوازندگان ارکسترال مایل هستند بیشتر خودشان را در قالب ارکستر نشان دهند، در ارکستر رسا این مساله دیده نمی‌شود و در عوض روحیه تیمی در این بچه‌ها دیده می‌شود که البته باید در همه ارکسترها شاهدش باشیم.
همکاری با فردین خلعتبری چگونه است؟
ما سال‌هاست که کنار هم هستیم و با هم زندگی می‌کنیم نه همکاری. اجراکردن کارهای فردین، ‌دیدن و صحبت کردن درباره موسیقی با ایشان،‌ اینکه مثل برادر کنار من باشد و کارهایم را گوش کند، یا من کارهایش را گوش کنم، ضبط کنیم، فعالیت‌های مختلف داشته باشیم بخشی از شکلِ زندگی من است و هیچ‌وقت به چشم همکاری به ارتباطم با ایشان نگاه نکرده‌ام. در عین حال که در زمان کار به صورت حرفه‌ای در کنار هم هستیم.
شما طی این سال‌ها و البته همین اخیرا هم با ارکسترهای مختلف و خوانندگان متعدد چون علیرضا قربانی، سالار عقیلی و… همکارى کرده‌اید و حالا در حال همکاری با پوریا اخواص هستید. درباره ویژگی‌های پوریا اخواص و همکاری اش در این اجرا توضیح دهید.
در سال‌های گذشته تقریبا با همه خوانندگان کار کرده‌ام. پوریا اخواص جزو خواننده‌های بسیار پرتوان و باتجربه است. صدای رسایی دارد و بسیار خوش‌تکنیک است و در عین حال که حس و حال بسیار ویژه‌ای دارد. در نسل جوان‌تر خواننده‌ها به نظرم جزو خواننده‌های بسیار شاخص است و بالاتر از همه اینها از نظر شخصیتی ایشان را بسیار دوست دارم، موزیسین بسیار خوب و اخلاق‌مداری است، ‌ساز می‌نوازد و درک بسیار خوبی از شعر، ریتم و موسیقی دارد و خیلی همکاری با ایشان را دوست دارم.
شنیده ام که در کنسرت پیش رو، نقش ویژه ای برای ویولن تعریف شده است که به عنوان یک ساز هم سنگ خواننده است. نگاهتان به این مساله چطور است؟
در کنسرت پیش‌رو برای ویولن نقش ویژه‌ای تعریف شده که آن هم به واسطه نوازنده این ساز است. سولیست‌مان «پدرام فریوسفی» است و این نقش ویژه برای پدرام به طور خاص تعریف شده به خاطر توانایی‌هایی که دارد و همه آگاه هستند. سولوهایی را از کارهای قدیمی آقای خلعتبری را که خودش هم نواخته اجرا خواهد کرد. علاوه بر آن کارهایی طراحی شده که هم‌سنگ خواننده فعالیت خواهد کرد که فقط و فقط به خاطر توانایی پدرام فریوسفی است.
نگاهتان به ارکستر رسا در مقایسه با دیگر ارکسترها چگونه است و آیا احتمال ادامه همکاری با آن وجود دارد؟
ارکستر رسا با اینکه ارکستر بسیار جوانی محسوب می‌شود، و حتما جای کار دارد ولی از نظر صدا از ارکسترهایی که در حال فعالیت هستند چیزی کم ندارد، ‌رو به پیشرفت است و آینده روشنی دارد. در مورد همکاری‌مان در ‌آینده باید دید چه پیش می‌آید.
در کنسرت پیشرو آثاری از موسیقی فیلم هم اجرا خواهد شد، آیا این آثار با دیگر آثار اجرایی در این برنامه همخوانی دارند؟
به واسطه تنوع آثاری که فردین خلعتبری برای موسیقی‌های فیلم ساخته در فضاها و به شکل‌های مختلف‌، این حسن ماجرا بود که می‌توانستیم با دست باز رپرتواری انتخاب کنیم که همخوانی داشته باشد و در عین حال جاهایی که احتیاج به کنتراست در رپرتوار هست آثاری باشد که این کنتراست را ایجاد کند. و واقعا کنسرتی است که قطعاتش با هم بسیار همخوانی دارند.
اخیرا چندین بار ارکسترهای مختلف را رهبری و سرپرستی کرده اید. آیا ممکن است این اتفاق نوازندگی و آهنگسازی شما را تحت تاثیر قرار دهد یا ممکن است این حوزه بیش از قبل شما را به خود مشغول کند؟
سؤال هوشمندانه‌ای است اما ترجیح می‌دهم جوابی ندهم تا ببینیم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد، ولیکن تمرین‌های شخصی نوازندگی و کارهای آهنگسازی‌ام را دارم و تحت هیچ شرایطی تعطیل نخواهند شد. چون بخشی از زندگی من است که بسیار هم دوستش دارم. به این سوال که حوزه سرپرستی رهبری ارکستر چقدر من را درگیر می‌کند اجازه دهید در آینده پاسخ دهم.
از انتشار آثارتان چه خبر؟
منتظرم محرم و صفر شروع شود تا از کنسرت‌ها فارغ شوم و فرصتی شود تا مرحله مستر آلبوم خودم را به پایان برسانم و بعد از محرم و صفر منتشرشان کنم.